Bilimsel Bilginin Sınırları


 

Bilimsel Bilginin Sınırları –

Bugün ki konu bilim ve inanç üzerine. Popüler bilimsel kitaplar; aslında bilimsel demeyeyim. Popüler bilim adamlarının yazdığı kitaplarda şöyle bir algı oluşmakta son zamanlarda; Nasıl bir algı?
Bugün ki konu bilim ve inanç üzerine. Popüler bilimsel kitaplar; aslında bilimsel demeyeyim. Popüler bilim adamlarının yazdığı kitaplarda şöyle bir algı oluşmakta son zamanlarda; Nasıl bir algı?

Bilimin, bilimsel bilginin tek geçerli bilgi kaynağı olduğuna dair. Peki bu önermenin kendisine baktığımız zaman gerçekten bir tutarlılık görebiliyor muyuz? Bu önermeye baktığımızda aslında şunu görebiliriz ki; önermenin kendisi bilimsel bir bilgi değil. Ya da bilim yoluyla elde edilmiş bir bilgi değil. Bu yüzden bir yerde aslında kendi kendini imha eden bir özelliğe sahip. Peki o zaman doğru yaklaşımı, bu konuda bilim ve inanç arasındaki bu etkileşim konusundaki doğru yaklaşımı nasıl edinebiliriz? Bu konuda John Lennox güzel bir örnek veriyor.

Şöyle düşünelim: Ayşe teyze bir kek yapmış olsun. Bu keki de masanın etrafında toplanan bilim adamlarına dağıtmış olsun. Bu kekten birer parça… Ve onlardan açıklama yapmalarını istesin. Muhtemelen Gıda Mühendisleri kekin besleyici özelliklerine dair güzel bir açıklama yaparken, Kimyagerler kekin içerisindeki elementlerin ne olduğunu ve aralarındaki bağların ne olduğunu açıklayacaklardır. Ya da Fizikçiler bu kekteki parçacıkların ne olduğuna ilişkin açıklamalar sunarken, Matematikçiler de muhtemelen bu parçacıklar arasındaki denklemlerin ne olduğunu izah etmeye çalışacaklardır. Peki, o zaman bu bilim adamlarına son olarak bu kekin neden yapıldığını, ne için yapıldığını sorsaydık ne yanıt alırdık?

Muhtemelen böyle bir sessizlik olurdu. Ve muhtemelen Ayşe teyzenin yüzünde ufak bir gülümseme olurdu. Ve şunu demek isterdi; “Bu sorunun muhatabı benim, bana sormanız lazım.” O zaman şunu görebiliyoruz bu örnek aracılığıyla, bilimin açıklayabildiği çok fazla şey var ama aynı zamanda açıklayamadığı ve sınırlarının da olduğunu görebiliriz. Özellikle, “Neden?” sorusu sorulduğunda bunu bilimsel yollarla elde edemeyeceğimizi bir yerde görüyoruz.
Bu ve başka konularda daha fazla sorunuz olursa bizimle iletişim kurmaktan çekinmeyin. Sizlere yardımcı olmaktan ve sohbet etmekten memnuniyet duyarız. Web sayfamızda bizimle iletişim kurabilmeniz için bir çok kanal mevcut.

Sorularınızı ve sizinle tanışmayı dört gözle bekliyoruz.